ประกันสุขภาพแบบมีส่วนร่วมจ่าย (Co-Payment) เป็นประกันสุขภาพที่มีการกำหนดสัดส่วนร่วมจ่ายค่ารักษาพยาบาลที่มีการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทน (Claim) โดยต้องร่วมจ่ายตามเงื่อนไขที่ระบุไว้ในกรมธรรม์ ซึ่งโดยทั่วไปจะกำหนดเป็นเปอร์เซ็นต์ของค่ารักษาพยาบาล เช่น หากสัญญาประกันภัยสุขภาพกำหนดให้มีส่วนร่วมจ่าย (Co-Payment) 10% และมีค่ารักษาพยาบาลที่อยู่ในความคุ้มครองตามกรมธรรม์ 10,000 บาท ผู้เอาประกันภัยจะต้องจ่าย 1,000 บาท ส่วนที่เหลือ 9,000 บาท บริษัทประกันภัยจะเป็นผู้รับผิดชอบ
ประกันสุขภาพแบบมีความรับผิดส่วนแรก (Deductible) เป็นประกันสุขภาพที่ผู้เอาประกันต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายส่วนแรกเองเมื่อมีการเคลมค่ารักษาพยาบาล ซึ่งจำนวนความรับผิดในส่วนนี้จะเป็นไปตามที่ระบุในกรมธรรม์ เหมาะสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงต่ำในการเคลม หรือมีประกันสุขภาพอื่นที่สามารถนำมาหักเป็นค่าใช้จ่ายส่วนแรกแทนได้ ยกตัวอย่างเช่น สัญญาประกันสุขภาพกำหนดให้มีความรับผิดส่วนแรก (Deductible) 10,000 บาท กรณีมีค่ารักษาพยาบาลที่อยู่ในความคุ้มครองตามกรมธรรม์เกิดขึ้น 30,000 บาท ผู้เอาประกันภัยจะต้องจ่าย 10,000 บาท เป็นความรับผิดส่วนแรก โดยค่ารักษาพยาบาลที่อยู่ในความคุ้มครองส่วนที่เหลืออีก 20,000 บาท บริษัทประกันภัยจะเป็นผู้รับผิดชอบ